„Krytyczni, wymagający i dysfunkcyjni rodzice.Jak wyznaczać granice i budować zdrowe relacje” [RECENZJA]

[19.05.2020 r.]

Publikujemy trzynastą recenzję w naszym cyklu CPI CZYTA
Autorką tekstu jest Katarzyna Borowiec

David M. Allen „Krytyczni, wymagający i dysfunkcyjni rodzice.Jak wyznaczać granice i budować zdrowe relacje”.

Książka „Krytyczni, wymagający, dysfunkcjonalni rodzice” dedykowana jest dla osób których relacje z rodzicami nie są satysfakcjonujące – wywołują często emocje negatywne (tj. wstyd, poczucie winy, lęk, złość), utrwalają przekonania odnoszące się do poczucia własnej wartości i skuteczności.

Autor David Allen – profesor psychiatrii z 30 letnim doświadczeniem w pracy klinicznej z różnymi zaburzeniami, kierownik Studium Podyplomowego Wydziału Psychiatrii na Uniwersytecie w Tennessee.
W swojej książce wyjaśnia, co jest głównym problemem w tych relacjach i nad czym można pracować, odnosi się do typowych doświadczeni w układzie dzieci – rodzice.
Opisuje specyficzny sposób zachowania rodziców – jako lekceważący, krytyczny, roszczeniowy i dysfunkcyjny sposób traktowania dzieci ICDD ( Invalidating Critical Dominating Dysfunctional.
Podróż przez te książkę ma nauczyć czytelnika nowej komunikacji wobec członków rodziny oraz zrozumienia i akceptacji mechanizmów i przyczyn ich specyficznych zachowań.
W pierwszej części autor wprowadza czytelnika do tematu i wyjaśnia przyczyny tego typu konfliktów.
Autor opisuje najczęściej występujące źródła tworzenia się tzw. zasad rodzinnych na bazie których bardzo często dochodzi do powstania tzw. konfliktu wewnątrz-psychicznego, kiedy z jednej strony dorośli próbują żyć według tych zasad, a z drugiej mają poczucie nie zaspokajania swoich indywidualnych wewnętrznych potrzeb.
Z kolei te konflikty wewnątrz-psychiczne przekładają się na ich sposób funkcjonowania i postrzegania swojej rodziny: przyjmowania ról społecznych, reguł i zasad oraz sposobów komunikowania się i zachowania wobec dzieci.
Przedstawia listę głównych motywów, które są źródłem konfliktów i zaprasza czytelnika do dokonania autodiagnozy i zdefiniowania występujących w jego rodzinie motywów konfliktowych które mogły rozkładać się na kolejne pokolenia (z dziadków na rodziców) i jak to w tej chwili działa w relacjach jego z jego rodzicami.
Wiedza o mechanizmach i źródłach konfliktów ma pomagać w zrozumieniu tego, w jaki sposób te mechanizmy wpływają na przeszłe i obecne relacje w rodzinie oraz wzmocnieniu swojego zdystansowania i akceptacji.
W części drugiej czytelnik zapozna się z kilkunastoma metodami radzenia sobie w trudnych sytuacjach w relacjach rodzinnych zachęca do wypracowania swojej listy tzw. zachowań obronnych wobec dysfunkcjonalnych zachowań rodziców.
W tym katalogu różnych technik możemy zobaczyć zarówno narzędzia z zakresu terapii poznawczo-behawioralnej, asertywnej komunikacji i elementy technik uważności.
Cześć trzecia jest swego rodzaju planem eksperymentowania – ćwiczenia poznanych narzędzi w codziennych sytuacjach i zaprasza czytelnika do podejmowania konkretnych działań wobec swoich rodziców. Zachęca między innymi do podejmowania rozmów nazwania pewnych trudności zdefiniowania kluczowych problemów wspólnego wypracowania nowych rozwiązań zachęca między innymi do asertywnego udzielania informacji zwrotnej i mówienia o swoich potrzebach, emocjach, stawianie granic (kiedy są naruszane) oraz mówienie o swoich oczekiwaniach. Podpowiada również, jak wzmacniać nowe zachowania, jak zbudować nowe sposoby komunikacji.
Autor łączy przede wszystkim podejście systemowe z poznawczo-behawioralnym, które tworzą proces terapii m.in. w odniesieniu do źródeł trudności uczestnika terapii (tj. doświadczenia z okresu dorastania, siły oddziaływania systemu rodzinnego, relacje z najbliższymi, przyjmowane role, sposób komunikacji, zasady i reguły rodzinne, przekonania). Ten element psychoedukacji ma skłonić czytelnika do wglądu w swoje przekonania i postrzeganie relacji rodzinnych, poznania różnych narzędzi do nauki dystansowania, akceptacji oraz budowania „zdrowych” relacji.
Książka jest świetnym wsparciem zarówno dla terapeuty, jak i uczestnika terapii, m.in. w planowaniu interwencji terapeutycznych, wykonywaniu ćwiczeń w ramach pracy własnej, poszerzaniu samoświadomości oraz korygowaniu i zamianie utrwalonych dezadaptacyjnych strategii radzenia sobie, na bardziej efektywne.

Katarzyna Borowiec, psycholog, coach, certyfikowany psychoterapeuta poznawczo – behawioralny z Centrum Psychoterapii Integralnej w Poznaniu

Wydawnictwo: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagielońskiego

https://wuj.pl/ksiazka/krytyczni-wymagajacy-i-dysfunkcyjni-rodzice#ebook