„Przewlekły ból. Terapia poznawczo – behawioralna”. Podręcznik terapeuty i podręcznik pacjenta. [RECENZJA]

[28.01.2020]

Publikujemy jedenastą recenzję w naszym cyklu CPI Poleca.
Autorką tekstu jest Joanna Zapała. 

„Przewlekły ból. Terapia poznawczo – behawioralna”. Podręcznik terapeuty i podręcznik pacjenta. John D. OTIS  

Świetna książka, a nawet dwie, ponieważ mamy do czynienia z podręcznikiem dla terapeuty i dla pacjenta! Odkąd ukazała się na polskim rynku jest dla mnie dużym wsparciem podczas zajęć akademickich dotyczących tematyki bólu, które prowadzę na studiach podyplomowych „Psychosomatyka i somatopsychologia” na Uniwersytecie SWPS. To co mnie zachęca to przejrzysta i czytelna struktura, dobrze opracowana psychoedukacja, proste do zastosowania ćwiczenia i techniki.

W owej publikacji, autor odwołuje się nie tylko do metod poznawczych pracy z bólem, ale jak przystało na podejście poznawczo behawioralne, również do tych, które są skierowane na ciało. Więc odnajdziemy tutaj kilka ciekawych technik oddechowych, wyobrażeniowych, relaksacyjnych i skoncentrowanych na uważności. Krok po kroku poznajemy również techniki poznawcze, skoncentrowane na analizie myśli, świadomości ich wpływu na nasze samopoczucie oraz na ich restrukturyzacji w celu poprawy i stabilizacji nastroju i zachowania. Od dawien dawna dzwoni mi w uszach zdanie, które kiedyś usłyszałam jako początkujący wówczas psychoonkolog: „Informacja jest wsparciem”. To wydawnictwo jest bardzo bogate w ważne informacje dla osób cierpiących z powodu bólu, podane w bardzo przystępny sposób. Podoba mi się czytelne przedstawienie teorii bramki kontrolnej bólu Melzack’a i Walla. Między innymi to w jaki sposób informacje płynące z mózgu (myśli) mogą otwierać lub zamykać bramkę. Dla przypomnienia – bramka otwarta to silniejszy ból, bramka zamknięta słabszy. Mam wrażenie, że John D. Otis przedstawia tą powszechnie znaną koncepcję w nieco szerszej perspektywie biorąc pod uwagę nie tylko czynniki fizyczne czy aktywność człowieka ale również czynniki poznawcze, emocjonalne i społeczne. Ukazuje w ten sposób właściwą perspektywę leczenia osób doświadczających bólu. Książka ta może być bardzo cennym przewodnikiem dla terapeutów od momentu diagnozowania, po psychoedukację jak i właściwą terapię. Pacjenci natomiast dowiedzą się więcej jak wykonywać oddychanie przeponowe, jaki wpływ na odczuwany ból będzie miał codzienny stres, jaka jest zależność między bólem a stresem i jak sobie z nimi radzić . Co to są myśli automatyczne, restrukturyzacja poznawcza i zniekształcenia oraz jak z nimi pracować pod okiem terapeuty – tworząc razem leczący team. Ważnym zagadnieniem jest również radzenie sobie ze złością, która często łączy się z bezradnością wobec doznań bólowych. Autor przybliża koncepcję asertywności, asertywnej komunikacji oraz nieadaptacyjnych stylów reagowania. Serio, sporo można się z tej pozycji dowiedzieć co w motywujący sposób może wpłynąć na osoby cierpiące z powodu przewlekłego bólu. Nie byłabym sobą gdybym nie doceniła wartości płynącej z indywidualnych zasobów pacjenta. Autor podkreśla tutaj między innymi planowanie przyjemnych czynności, tak często pomijanych gdy nadmiernie koncentrujemy się na ciemnej stronie życia. No bo przecież ile to razy zapominaliśmy o bólu (również bólu istnienia J) kiedy np. graliśmy na instrumencie, czytaliśmy książkę, spacerowaliśmy z psem po lesie lub z pełnym zaangażowaniem i zapałem naprawialiśmy jakieś urządzenia. Autor wyposażył czytelników również w ważne informacje dotyczące higieny snu, jego znaczenia i tego jak poprawiać jego jakość. A na koniec daje nam wskazówki jak radzić sobie z nawrotami bólu i co planować na wypadek zaostrzenia dolegliwości. W książce znajdziemy mnóstwo schematów, tabelek i miejsc do uzupełniania przez czytelnika – wszystko po to, by pokazać, że z bólem można sobie radzić, wystarczy się zaangażować i zrobić pierwszy krok, bo to przecież droga jest celem!

Autor: Joanna Zapała – specjalista psycholog kliniczny, psychotreapeuta, superwizor psychoonkologii. Kierownik merytoryczny studiów podyplomowych „Psychosomatyka i somatopsychologia” na Uniwersytecie SWPS. Dyrektor Centrum Psychoterapii Integralnej i prezes Stowarzyszenia PSYCHE SOMA POLIS w Poznaniu.

Wydawnictwo: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne GWP

https://www.gwp.pl/przewlekly-bol-terapia-poznawczo-behawioralna-komplet.html