Rozpoznawanie zaburzeń dysocjacyjnych

Wczesna i przewlekła trauma związana z zaniedbaniem, nadużyciem fizycznym, seksualnym lub emocjonalnym, może skutkować poważnymi objawami psychiatrycznymi. Chociaż tego typu doświadczeniom poświęca się coraz więcej uwagi, to rozpoznawanie objawów posttraumatycznych, w szczególności dysocjacyjnych, nadal wydaje się niewystarczające. Pacjenci z historią traumy zgłaszają się do specjalistów zdrowia psychicznego z różnymi dolegliwościami i problemami, ale rzadko wiążą je z wydarzeniami urazowymi, unikają wspomnień związanych z traumą i niechętnie o niej mówią.

Zaburzenia dysocjacyjne są ściśle związane z doświadczeniem traumy, jednak objawy dysocjacyjne często pomija się w diagnozowaniu i leczeniu osób poszukujących pomocy. U pacjentów tych dostrzega się przede wszystkim współistniejące problemy, np: zaburzenia depresyjne, osobowości, zaburzenia jedzenia, uzależnienia i wiele innych. Jeśli główna przyczyna zgłaszanych problemów – dysocjacja – pozostaje niezauważona, leczenie nie przynosi oczekiwanych skutków. W szczególności może to dotyczyć pacjentów, którzy mimo leczenia nie zgłaszają poprawy, prezentują niejasności diagnostyczne, niezrozumiałe objawy lub nieprzewidywalny przebieg dolegliwości. Bez adekwatnej diagnozy pacjenci nie otrzymają odpowiedniego leczenia, co przekłada się niekiedy na lata bezskutecznego przebywania w systemie lecznictwa psychiatrycznego.

Jedną z przyczyn trudności diagnostycznych zaburzeń dysocjacyjnych jest fakt, że standardowe szkolenie profesjonalistów zajmujących się zdrowiem psychicznym pomija tę grupę zaburzeń. Z tego względu, konieczne jest zdobycie dodatkowych umiejętności w rozpoznawaniu istotnych objawów i stawianiu na ich podstawie adekwatnej diagnozy. Niniejszy warsztat adresowany jest do psychologów, psychoterapeutów i psychiatrów oraz innych osób zajmujących się zaangażowanych w pomoc ludziom z doświadczeniem traumy.

W czasie dwudniowego warsztatu przedstawimy teoretyczne zagadnienia dotyczące rozpoznawania zaburzeń dysocjacyjnych, a uczestnicy będą mogli nabyć praktycznych umiejętności pozwalających rozpoznawać różne rodzaje zaburzeń dysocjacyjnych. Teoretyczna strona warsztatu pozwoli zdefiniować pojęcie dysocjacji i zrozumieć jej znaczenie jako mechanizmu psychopatologicznego w odniesieniu do teorii dysocjacji strukturalnej, która od lat ’80 XX wieku rozwijana jest przez klinicystów holenderskich (Onno van de Hart, Ellert Nijenhuis, Suzette Boon). Z perspektywy tej teorii możliwe jest zrozumienie złożonej klinicznej prezentacji zaburzeń dysocjacyjnych. W trakcie warsztatu przedstawione zostaną szczegółowo objawy dysocjacji psychoformicznej i somatoformicznej. Omówione zostaną narzędzia przesiewowe (dostępne w polskich wersjach językowych) do badania tych objawów w zakresie ich stosowania w praktyce klinicznej.

Głowna część warsztatu oparta będzie na wykorzystaniu ustrukturyzowanego wywiadu TADS-I (Trauma and Dissociation Symptoms Interview), którego autorkami są Suzette Boon i Helga Matthess. Jest to obszerny wywiad dostępny w języku polskim, który pozwala na rzetelne ustalenie rozpoznania zaburzeń dysocjacyjnych, którego stosowanie wymaga jednak pewnego przygotowania. Omówione zostaną poszczególne części wywiadu, a komentarze dotyczące poszczególnych pytań pozwolą na lepsze różnicowanie objawów dysocjacyjnych od niedysocjacyjnych. Przedstawimy możliwe odpowiedzi pacjentów na poszczególne pytania wywiadu oraz wskażemy, w jaki sposób uściślać uzyskiwane informacje, aby ostatecznie zmierzać do postawienia właściwego rozpoznania. Cele te zostaną zrealizowane poprzez prezentacje materiału klinicznego oraz nagrań wideo z wywiadów diagnostycznych. Uczestnicy warsztatu będą mogli też samodzielnie dokonać kodowania fragmentu nagranego wywiadu, aby przedyskutować później trudności pojawiające się w tym zadaniu.

Prowadzenie:
Dr n. hum. Igor Pietkiewicz jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym, certyfikowanym psychoterapeutą i superwizorem SNP PTP. Kieruje Centrum Badań nad Traumą i Dysocjacją (www.swps.pl/cbtd) przy katowickim wydziale zamiejscowym Uniwersytetu SWPS, gdzie realizuje projekty finansowane przez Narodowe Centrum Nauki. Jest kierownikiem akredytowanego przez SNP PTP programu stażowego do certyfikatu psychoterapeuty w CZP Feniks w Sosnowcu i prowadzi prywatą praktykę w Katowicach. Zajmuje się psychoterapią indywidualną i grupową pacjentów dorosłych z zaburzeniami nerwicowymi, osobowości i dysocjacyjnymi. Jest członkiem zarządu Europejskiego Towarzystwa Traumy i Dysocjacji (ESTD).

Dr n.med. Radosław Tomalski jest psychiatrą, certyfikowanym psychoterapeutą i superwizorem SNP PTP, kieruje dziennym oddziałem psychiatrycznym w CZP Feniks w Sosnowcu, prowadzi również praktykę prywatną w Katowicach. Zajmuje się psychoterapią indywidualną i grupową pacjentów dorosłych z zaburzeniami nerwicowymi, osobowości oraz z zaburzeniami psychotycznymi. W ostatnich latach zajmuje się również diagnozą i terapią zaburzeń dysocjacyjnych, a także bierze udział w projektach badawczych związanych z tymi zagadnieniami. Pracuje w nurcie psychodynamicznym. Jest przedstawicielem na Polskę Europejskiego Towarzystwa Traumy i Dysocjacji (ESTD).

Odwiedź naszą stronę: www.traumaidysocjacja.pl

Termin: 06-07.10.2018 r. 20 godz. szkoleniowych
Miejsce: Centrum Psychoterapii Integralnej